Kamu İhale Uzmanlığı

Giriş
Kamu İhale Uzmanlığı 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinden kaynaklı olarak, Kamu İhale Kurumunda görev yapan meslek personelinin kullandığı unvandır. Unvanı elde etmek için Kamu İhale Uzman Yardımcılığı yarışma sınavında ve Kamu İhale Uzmanlığı yeterlik sınavında başarılı olmak gerekmektedir.
Kamu İhale Uzmanları, Kamu İhale Kurumunun asli ve sürekli görevlerini yerine getirmektedirler. Kurumun bir düzenleyici denetleyici kurum olması nedeniyle, esas olarak kamu ihalelerine yönelik itirazen şikayet incelemeleri ve kamu ihale mevzuatının hazırlanması alanlarında çalışılmaktadır. Bunun yanı sıra, yine asli ve sürekli kamu hizmeti olan, ihale eğitimleri, elektronik ihale uygulamaları, yasaklama sicilleri, araştırma geliştirme faaliyetleri gibi konularda da görev yapılmaktadır.

Kamu İhale Uzman Yardımcılığı
Kamu İhale Uzmanlığı unvanını edinmek için oldukça zor bir süreç söz konusudur. Bunun için ilk başarılması gereken, Kamu İhale Uzman Yardımcılığı yarışma sınavıdır. Bu aşama, ilgili Yönetmelikte belirtilen ders konularından, klasik usulle yapılmaktadır. Sınav Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanmakta ve Kurum yöneticileri ile kıdemli Kamu İhale Uzmanları tarafından değerlendirilmektedir.
Yarışma sınavının yazılı bölümünde başarılı olmak için toplamda en az 70 puan almak koşuluyla, atanacak kadro sayısının üç katı kadar aday arasına girmek gerekmektedir.
Yarışma sınavının sözlü bölümünde ise, adayların bilgi düzeylerinin yanı sıra temsil, ifade yeteneği gibi unsurlara da dikkat edilmektedir.
Sınavın her iki kısmında da başarılı olan adaylar Kamu İhale Uzman Yardımcılığına atanmaktadırlar.
Kamu İhale Uzman Yardımcılığı, en az üç yıllık bir çalışma süresini ifade etmekte olup, bu kadroya atananlar, uzun ve zorlu bir yetişme dönemi geçirmektedirler. Bu dönemde ilk olarak,  altı aydan uzun bir süre boyunca teorik kamu ihale mevzuatı eğitimi verilmektedir.
Teorik eğitim sonucunda başarılı bulunan adaylar için bir yıllık refakat dönemi başlamaktadır. Refakat döneminde, bir kamu ihale uzmanı ile heyet halinde çalışan uzman yardımcıları, bu sürede kamu ihale mevzuatına yönelik inceleme usulleriyle ilgili uygulamalı bir öğrenme süreci geçirmektedirler.
Refakat sürecinin tamamlanmasının ardından yetki sınavı yapılmakta ve başarılı bulunan uzman yardımcılarına tek başına inceleme yetkisi verilmektedir. Bu aşamadan sonra uzman yardımcıları kendi imzalarıyla inceleme raporu hazırlayabilmektedirler.
Uzman yardımcılığı süresinin sonunda yapılan yeterlik sınavı, yetki sınavını da kapsayan üç aşamalı bir süreçtir. Yetki sınavında başarılı bulunanlar, kamu ihale mevzuatına yönelik akademik nitelikli bir uzmanlık tezi hazırlamakla sorumludurlar. Tezler kamu ihale uzmanlarının danışmanlığında çalışılmaktadır. Üç yıllık sürecin sonunda tezler sözlü olarak savunulmakta, yetki sınavındaki başarı, refakat dönemi notları ve diğer ilgili çalışmalar dikkate alınarak başarılı bulunan uzman yardımcıları Kamu İhale Uzmanlığına atanmaktadırlar.

Kamu İhale Uzmanlığı
Kamu İhale Kurumunun meslek personeli, kamu bürokrasisinin iş yüküne kıyasla oldukça yoğun ve ağır bir tempo altında çalışmaktadırlar. Bunun için de mesai saatleriyle bağımlı olmaksızın özverili bir çalışma ihtiyacı bulunmaktadır.
Yoğun iş temposunun en temel örneği, Kurumun denetim faaliyetlerindeki süre kısıtıdır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre bir itirazen şikayet incelemesinin 20 gün içinde tamamlanması gerekmektedir. İdareler tarafından ortalama üç ay süre boyunca yürütülen işlemlere yönelik denetimin 20 günde rapora ve karara bağlanması, Kamu İhale Kurumunun ve kamu ihale uzmanlığı mesleğinin önemini ortaya koyan temel bir örnektir.
İncelemeyle görevli olan Kamu İhale Uzmanları, bu işlerini yerine getirirken bağımsız olup, hiçbir organ veya makamdan emir ve talimat almamaktadır. Dolayısıyla bu durum yürütülen görevin gerektirdiği yetkiden kaynaklı olarak önemli bir sorumluluk ortaya çıkarmaktadır.
Yukarıda belirtilen önemli görev alanından ötürü, Kamu İhale Uzmanları, ulusal ve uluslararası ihale mevzuatı konusunda üst düzey bilgi sahibi bir azınlığı oluşturmaktadır. Bu nedenden ötürü de kamu yönetimi üzerindeki ağırlığı her geçen gün artmaktadır.